Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (“Luật Quản lý thuế 2025”) để thay thế cho Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 (“Luật Quản lý thuế 2019”). Nhìn chung, Luật Quản lý thuế 2025 có những quy định mới nhằm tăng cường quản lý thuế của nhà nước đối với người nộp thuế trong giai đoạn hiện nay, các doanh nghiệp cần chú ý, quan tâm cập nhật những quy định mới để tránh phát sinh thiếu sót, vi phạm về thuế.
1. Phân nhóm người nộp thuế (“NNT”) để áp dụng chế độ ưu tiên
Luật Quản lý thuế hiện hành đã có quy định về các tiêu chí nhằm đánh giá, xác định mức độ rủi ro của NNT để cơ quan thuế lưu ý tăng cường kiểm tra, giám sát. Điểm mới đáng chú ý của Luật Quản lý thuế 2025 là đã chính thức xác lập cơ chế phân nhóm người nộp thuế với mục tiêu không chỉ để tăng cường kiểm tra, giám sát mà có thể để xác định và áp dụng chế độ ưu tiên trong quản lý thuế (có thể bao gồm ưu tiên trong việc thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế hoặc trong quá trình xem xét xử lý, xử phạt khi vi phạm thuế) đối với NNT.
Mặc dù vậy, Luật 2025 mới chỉ đưa ra một số tiêu chí phân nhóm NNT mang tính chung chung, như ngành nghề, lĩnh vực, đặc thù, phương thức hoạt động; loại hình pháp lý, cơ cấu sở hữu; quy mô hoạt động, quy mô doanh thu, số nộp ngân sách; mức độ tuân thủ và lịch sử tuân thủ pháp luật về thuế của người nộp thuế… Chúng ta sẽ còn cần chờ các quy định của Chính phủ và Bộ Tài chính để cụ thể hoá các tiêu chí này cũng như làm rõ những nội dung của “chế độ ưu tiên” về quản lý thuế mà NNT được hưởng trong quá trình kê khai, nộp thuế.
2. Người nộp thuế có trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ thuế trong trường hợp thay đổi trụ sở dẫn đến thay đổi cơ quan quản lý thuế (không phân biệt tỉnh/thành)
Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định NNT thay đổi địa chỉ trụ sở dẫn đến thay đổi cơ quan thuế quản lý phải thực hiện các thủ tục về thuế với cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi đăng ký thay đổi thông tin với cơ quan đăng ký doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh; riêng đối với trường hợp thay đổi địa chỉ trụ sở sang địa bàn cấp tỉnh khác, NNT phải nộp đầy đủ thuế trước khi thay đổi.
Theo Luật Quản lý thuế 2025, mọi trường hợp thay đổi địa chỉ trụ sở dẫn đến thay đổi cơ quan quản lý thuế (bao gồm cả trường hợp thay đổi địa chỉ trụ sở trong cùng phạm vi tỉnh, thành phố) thì đều phải hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi thay đổi trụ sở. Đây là quy định mới và các doanh nghiệp cần lưu ý thực hiện.
3. Bổ sung chủ sở hữu hưởng lợi vào danh sách đối tượng bị tạm hoãn xuất cảnh khi doanh nghiệp nợ thuế
Luật Quản lý thuế 2025 quy định doanh nghiệp mà thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế hoặc doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp cùng với cá nhân là người đại diện theo pháp luật sẽ phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh. Số tiền thuế nợ và thời gian nợ theo ngưỡng để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của Chính phủ.
4. Doanh nghiệp chỉ được nộp bổ sung hồ sơ khai thuế trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế
Theo Luật Quản lý thuế 2019, trong thời hạn 10 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế, nếu phát hiện có sai sót trong hồ sơ khai thuế đã nộp cho cơ quan thuế của kỳ tính thuế đó thì người nộp thuế được nộp bổ sung hồ sơ khai thuế. Tuy nhiên, Luật Quản lý thuế 2025 đã rút ngắn khoảng thời gian trên xuống còn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế. Việc rút ngắn thời gian nộp bổ sung buộc các doanh nghiệp cần quan tâm, lưu ý đến vấn đề “hậu kiểm” hồ sơ khai thuế đã nộp để tránh phát sinh rủi ro không đáng có.
Bên cạnh đó, việc bổ sung hồ sơ khai thuế cũng được quy định theo hướng chặt chẽ và rõ ràng hơn, cụ thể, Luật Quản lý thuế 2025 quy định về nguyên tắc: việc bổ sung hồ sơ khai thuế phải không thuộc trường hợp cơ quan điều tra yêu cầu không được khai bổ sung hồ sơ khai thuế, khoản thu khác để phục vụ điều tra vụ án. Quy định này về cơ bản phù hợp với thực tế diễn biến của các vụ án kinh tế hiện nay.
5. Bổ sung trường hợp doanh nghiệp được khoanh nợ thuế
Luật Quản lý thuế 2025 bổ sung một trường hợp người nộp thuế được khoanh nợ thuế là người nộp thuế bị hạn chế trên thực tế quyền khai thác, sử dụng về đất đai, khoáng sản được cấp, được giao do nguyên nhân từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền dẫn đến nợ nghĩa vụ tài chính về đất, khoáng sản. Quy định này đã “cởi trói” một phần nghĩa vụ tài chính cho các doanh nghiệp được Nhà nước giao đất theo quyết định nhưng chưa được bàn giao đất trên thực địa, tạo cơ hội doanh nghiệp hoàn thành dự án đầu tư.
6. Hộ gia đình, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm dưới 500 triệu đồng không phải kê khai thuế nhưng vẫn phải thông báo doanh thu cho cơ quan thuế
Luật Quản lý thuế 2025 cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm dưới 500 triệu đồng sẽ không phải kê khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân nhưng vẫn phải thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế. Nghị định 68/2026/NĐ-CP hướng dẫn thời hạn thông báo chậm nhất là ngày 31 tháng 01 của năm dương lịch tiếp theo.
Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự xác định doanh thu vượt ngưỡng nộp thuế thì thực hiện khai thuế, nộp thuế kể từ quý phát sinh.
Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026./.
Bình luận: