LUẬT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 2025: BỔ SUNG CÁC KHOẢN GIẢM TRỪ, NÂNG NGƯỠNG THU NHẬP VÀ CHO PHÉP LỰA CHỌN CÁCH TÍNH THUẾ ĐỂ GIẢM NGHĨA VỤ CHO NGƯỜI NỘP THUẾ

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (“Luật Thuế TNCN 2025”), thay thế Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 (sửa đổi, bổ sung năm 2012) (“Luật Thuế TNCN 2007”). Nhìn chung, Luật Thuế TNCN 2025 được xây dựng trên tinh thần đổi mới tư duy quản lý thuế, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế, với yêu cầu công bằng, minh bạch và phù hợp thực tiễn. So với quy định hiện hành, Luật Thuế TNCN 2025 đã bổ sung, điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng, thể hiện rõ định hướng cải cách chính sách thuế thu nhập cá nhân (“TNCN”) trong giai đoạn mới.

Dưới đây, ATA Legal Services cập nhật một số điểm mới đáng chú ý như sau:

1. Về đối tượng chịu thuế, miễn thuế:

1.1. Bổ sung phạm vi thu nhập thuộc diện nộp thuế theo hướng phù hợp với các hoạt động kinh tế mới

Luật Thuế TNCN 2025 bổ sung phạm vi thu nhập chịu thuế đối với:

+ Hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số;

+ Chuyển nhượng tài sản số;

+ Chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon;

+ Chuyển nhượng vàng miếng theo lộ trình quản lý thị trường vàng (thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần);

+ Chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam “.vn”;

+ Chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá.

Đáng chú ý, việc đưa hoạt động chuyển nhượng vàng miếng vào diện chịu thuế đánh dấu bước thay đổi đáng kể trong chính sách quản lý thị trường vàng, phản ánh xu hướng điều tiết các giao dịch tài sản có giá trị lớn, hạn chế tình trạng “đầu cơ” và tăng tính minh bạch của thị trường.

1.2. Bổ sung nhiều đối tượng và trường hợp được miễn thuế:

Quy định mới bổ sung các nhóm thu nhập được miễn, giảm thuế TNCN, cụ thể:  

+ Tiền lương, tiền công những ngày không nghỉ phép theo quy định của luật;

+ Thu nhập sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp của cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân, cá nhân là chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

+ Thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính của cá nhân được công nhận kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon của cá nhân được cấp tín chỉ các bon; thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh; thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh sau khi phát hành;

+ Miễn thuế TNCN trong thời hạn 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao;

+ Miễn thuế TNCN trong thời hạn 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghệ cao thực hiện hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược thuộc Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển hoặc Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo quy định của pháp luật về công nghệ cao.

+ Miễn thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở thành lập theo quy định của pháp luật về chứng khoán được nắm giữ từ 02 năm trở lên kể từ ngày mua.

+ Giảm 50% thuế TNCN đối với lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản thành lập theo quy định của Luật Chứng khoán trong thời hạn do Chính phủ quy định.

2. Giảm áp lực thuế TNCN từ tiền lương, tiền công bằng cách bổ sung thêm khoản giảm trừ, nâng mức giảm trừ gia cảnh và tăng mức thu nhập chịu thuế

2.1. Khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo được bổ sung vào các khoản giảm trừ thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế

Theo Luật Thuế TNCN 2025, thu nhập tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công là tổng thu nhập chịu thuế theo quy định mà người nộp thuế nhận được trong kỳ tính thuế, trừ đi các khoản đóng góp BHXH, BHYT, BHTN, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với một số ngành, nghề phải tham gia bảo hiểm bắt buộc, khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung theo quy định của Luật BHXH,  mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ không vượt quá mức theo quy định và các khoản giảm trừ gia cảnh, giảm trừ đối với các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản giảm trừ khác, ví dụ như khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế, người phụ thuộc của người nộp thuế. 

Như vậy, về cách xác định thu nhập tính thuế TNCN, Luật mới bổ sung các khoản giảm trừ như mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ, khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế, người phụ thuộc của người nộp thuế vào thu nhập trước thuế. Tuy nhiên, chúng ta vẫn cần chờ quy định của Chính phủ về mức giảm trừ cụ thể đối với các khoản chi này để có thể áp dụng vào thực tiễn.

2.2. Nâng mức giảm trừ gia cảnh

Giữ nguyên theo tinh thần của Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, Luật Thuế TNCN 2025 đã quy định mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế (được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026) như sau:

Ngoài ra, Luật Thuế TNCN cho phép, căn cứ biến động của giá cả, thu nhập, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức giảm trừ gia cảnh phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

2.3. Điều chỉnh tăng mức thu nhập chịu thuế khi áp biểu thuế lũy tiến từng phần

Một điểm thay đổi đáng chú ý khác của Luật Thuế TNCN 2025 là thu gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời nới rộng khoảng cách giá trị thu nhập chịu thuế giữa các bậc thuế nhằm giảm áp lực nghĩa vụ thuế. Cụ thể:

Như vậy, thuế suất thấp nhất - 5% được áp dụng đến giá trị thu nhập tối đa là 120 triệu so với trước đây đang áp dụng mức đến 60 triệu/năm là 5% và từ 60-120 triệu/năm là 10%. Mức thuế suất cao nhất (35%) áp dụng cho thu nhập trên 1,2 tỷ đồng/năm thay vì 960 triệu đồng/năm.

Sự điều chỉnh này là hoàn toàn phù hợp với mặt bằng lương, thu nhập của người lao động trên thị trường Việt Nam hiện nay, từ đó tạo thêm động lực làm việc và cống hiến cho người lao động.

3. Nhiều điều chỉnh về thuế TNCN từ kinh doanh theo hướng khuyến khích hộ và cá nhân kinh doanh

3.1. Nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế TNCN

Luật Thuế TNCN 2025 đã nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế, cụ thể, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 500 triệu đồng/năm không phải nộp thuế TNCN, thay vì mức 200 triệu đồng/năm theo quy định trước đây. 

Quy định này thể hiện rõ định hướng giảm gánh nặng tuân thủ và chi phí hành chính đối với hộ kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ – nhóm đối tượng chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế. Trong bối cảnh chi phí đầu vào và sức mua thị trường còn nhiều biến động, việc nâng ngưỡng miễn thuế góp phần ổn định sinh kế và khuyến khích hoạt động kinh doanh chính thức.

3.2. Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu thấp có thể lựa chọn phương pháp tính thuế trên doanh thu hoặc trên thu nhập chịu thuế

Đối với phần doanh thu vượt ngưỡng nêu trên, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng có thể lựa chọn 1 trong 2 cách tính thuế TNCN: 

• Thuế TNCN phải đóng = (Doanh thu - Chi phí) x 15%, hoặc
• Thuế TNCN phải đóng = (Doanh thu - 500 triệu) x thuế suất (từ 0,5% - 5% tùy lĩnh vực).

Việc cho phép lựa chọn phương pháp tính thuế là bước tiến đáng kể so với cơ chế áp dụng cứng nhắc trước đây. Theo đó, đối với những hộ, cá nhân không có khả năng theo dõi chi phí hoặc không đủ cơ sở để xác định, khấu trừ chi phí hợp lý, hợp lệ theo quy định hoặc chi phí quá ít so với doanh thu thì có thể lựa chọn phương pháp tính thuế trên doanh thu.

4. Thay đổi căn bản về cách tính thuế TNCN từ chuyển nhượng vốn:

- Về thuế TNCN từ chuyển nhượng vốn: 

Theo quy định tại Luật Thuế TNCN 2007, mức mức thuế suất quy định là khác nhau đối với:

• Cá nhân cư trú: Thuế TNCN phải đóng = (Giá bán - Giá mua - Chi phí hợp lý) x 20%;
• Cá nhân không cư trú: Thuế TNCN phải đóng = Tổng tiền nhận được từ chuyển nhượng vốn x 0,1%. 

Luật Thuế TNCN 2025 không còn phân biệt cá nhân cư trú và không cư trú mà áp dụng chung công thức: 

• Trường hợp xác định được giá mua và chi phí liên quan: Thuế TNCN phải đóng = (Giá bán - Giá mua - Chi phí hợp lý) x 20%. 
• Trường hợp không xác định giá mua và các chi phí liên quan: Thuế TNCN phải đóng = Giá chuyển nhượng x 2%.

Như vậy, Luật Thuế TNCN 2025 đã có sự thay đổi căn bản về cách tính thuế TNCN từ chuyển nhượng vốn.Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí liên quan để trừ vào thu nhập chịu thuế, thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng vốn sẽ phải tính theo giá của lần chuyển nhượng và với mức thuế suất 2% - cao hơn nhiều so với thuế suất của chuyển nhượng chứng khoán (cổ phần) (được giữ nguyên phương pháp tính là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần giao dịch).

5. Cá nhân được lựa chọn thời điểm xác định thuế TNCN từ giao dịch bất động sản

- Đối với cá nhân cho thuê bất động sản (trừ kinh doanh lưu trú): Thuế TNCN phải đóng = (Doanh thu - 500 triệu) x 5%

- Đối với chuyển nhượng bất động sản, Luật Thuế TNCN 2025 cho phép người nộp thuế áp dụng 1 trong 2 thời điểm xác định thu nhập chịu thuế: (i) theo hợp đồng chuyển nhượng; hoặc (ii) theo thời điểm đăng ký quyền sử dụng/sở hữu. Quy định này mang lại lợi thế cho người bán trong trường hợp có sự thay đổi về thuế suất hoặc bảng giá đất giữa hai thời điểm nói trên.

6. Ngưỡng thu nhập chịu thuế TNCN từ thừa kế, bản quyền, trúng thưởng… tăng lên thành 20 triệu đồng/lần phát sinh

Luật TNCN 2025 đã tăng ngưỡng thu nhập tính thuế lên 20 triệu đồng/lần phát sinh đối với các nguồn thu nhập từ:

- Nhận thừa kế, quà tặng;

- Nhượng quyền thương mại;

- Bản quyền;

- Trúng thưởng;

- Các thu nhập khác. 

Có thể thấy, Luật Thuế TNCN 2025 thể hiện rõ định hướng cải cách chính sách thuế theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời giảm gánh nặng thuế đối với người nộp thuế và khuyến khích việc tuân thủ đúng quy định của hộ, cá nhân kinh doanh.

Luật Thuế TNCN 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.